Poezje Cypriana Norwida

,,Fortepian Szopena”

Geneza wiersza wiąże się
z odwiedzinami Norwida w Paryżu,
w mieszkaniu chorego Szopena. Norwid opisał tę sytuację w utworze ,,Czarne kwiaty”. Wiersz został napisany już  po śmierci Fryderyka Szopena, którego muzykę Norwid bardzo cenił. Napisał po jego śmierci: Rodem warszawianin, sercem Polak, a talentem świata obywatel.

Na powstanie wiersza wpłynęło też wydarzenie, które wstrząsnęło poetą. Dotarła do niego wiadomość o wyrzuceniu na bruk fortepianu Szopena z okien płonącego pałacu Zamoyskich, zdemolowanego przez rosyjskich  żołnierzy,
w odwecie za nieudany zamach polskich powstańców na rosyjskiego gubernatora Berga.

Drugi fragment tego utworu poświęcony jest właśnie wspomnianej  wizycie Norwida u Szopena. Szopen zostaje porównany do mitologicznego Orfeusza, który swoją przepiękną muzyką potrafił wzruszyć nawet mieszkańców piekła, tak że oddali mu ukochaną Eurydykę. W tej części utworu Norwid przedstawia
obraz grającego Szopena, lekko dotykającego klawiszy fortepianu. Blada ręka chorego Szopena miesza się poecie w oczach z klawiaturą ze słoniowej kości.

W kolejnych strofach Norwid charakteryzuje muzykę Szopena. Uważa, że jest pełna prostoty, a przez to doskonała, tak jak była doskonała sztuka grecka za czasów rozkwitu w epoce Peryklesa. Muzyka Szopena zawiera wartości moralne - potrafi przemieniać rzeczy zwykłe w niezwykłe (wrota stają się harfą, ścieżka polna wstęgą, zboże zamienia się w Hostię). Norwid przypisuje jej cechy boskie, niezwykłe. Zauważa jej ludowość, podkreśla również jej najlepsze polskie cechy, których uosobieniem jest przywołany tu Piast -bartnik i kołodziej- założyciel dynastii polskich królów. Muzyka Szopena ma swój styl- jest rozpoznawalna na całym świecie- ,,na krańcach bytu”.

 Według Norwida sztuka Szopena należy do najdoskonalszych osiągnięć  sztuki całej ludzkości.  Poeta stawia go w gronie najwybitniejszych twórców , takich jak: Fidiasz, Dawid i Ajschylos. Twierdzi w swym rozważaniu na temat sztuki, że cechą zwykłych ludzi jest niedoskonałość. Tylko nieliczni artyści potrafią stworzyć dzieło doskonałe, pełne  i takim właśnie dziełem jest muzyka Szopena. 

 Ostatnia część wiersza opowiada o wydarzeniach, które miały miejsce
w Warszawie we wrześniu 1863 roku. Z okien pałacu Zamoyskich przy ulicy Nowy Świat wyrzucono bombę na powóz namiestnika carskiego w królestwie Polskim generała Berga. W odwecie żołnierze rosyjscy zdemolowali pałac, wyrzucili oknem na bruk fortepian, na którym grywał kiedyś młody Szopen. Norwid widzi w tym wydarzeniu symbol. Wskazuje, że przyszłe pokolenia docenią jego muzykę , zrozumieją jej doskonałość: ,,Syn może minie, lecz
ty wspomnisz wnuku”., ponieważ ,,Ideał sięgnął bruku”. W tych słowach zawarta jest ironia, ale i nadzieja, że muzyka Szopena z salonów zejdzie  do ludzi prostych, będzie przez nich doceniona .

,,Bema pamięci żałobny – rapsod”

 
 Józef Bem – to generał, bohater powstania listopadowego i rewolucji na Węgrzech w czasie Wiosny Ludów w 1848 roku. Ten uroczysty wiersz – rapsod-  poeta poświęcił Bemowi, bohaterowi walczącemu ,,Za wolność Waszą i Naszą”. Napisał go w 1851 roku, w pierwszą rocznicę  śmierci
Bema. 

Utwór  jest symbolicznym opisem pogrzebu generała Bema. Jest po prostu poetycką wizją stylizowaną na pogrzeb starosłowiańskiego wodza. Zmarły bohater ubrany w zbroję jest niesiony w stronę grobu w towarzystwie rycerzy, żołnierzy, służących. Prowadzą jego konia, niosą sokoła, z którym kiedyś polował  i ubrany w wawrzyn miecz. W orszaku żałobnym towarzysze niosą gromnice, chorągwie,  odznaki oddziałów, którymi kiedyś dowodził. Towarzyszą im płaczki, panny żałobne ze snopami kwiatów. Nad pochodem góruje olbrzymia chorągiew. Żałobnicy zawodzą, biją w topory, tłuką w gliniane naczynia. Cały ten pochód śpiewających i zawodzących  staje nad przepaścią.
Wtedy  włócznią kłują rumaka zmarłego i korowód pokonuje przepaść, wlecze się dalej budząc ,,ujęte snem grody”, aż do czasu, gdy narody się obudzą, ,,zgarną pleśń z oczu”. 

Ideą utworu jest myśl, że ideały i dokonania wybitnych jednostek nie umierają i nadal będą budzić w ludziach chęć walki o wolność. Wiersz jest rapsodem. To utwór epicki, podniosły, uroczysty, sławiący bohatera lub wydarzenie. Motto Norwid wziął z historii. Po przetłumaczeniu z łaciny brzmi ono: ,,Przysięgę złożoną ojcu, aż po dziś dzień zachowałem” – to słowa Hannibala wodza armii kartagińskiej. Słowa te mogą oznaczać, że tak jak starożytny Hannibal również i Józef Bem byli wierni idei wolności.

         Utwór ten jest jednym z wierszy, które Norwid poświęcił wybitnym ludziom, którzy zasłużyli się ludzkości jako twórcy sztuki lub nosiciele wielkich  idei : wolności, równości .

 

,,W Weronie”

Norwid wykorzystał w tym wierszu dramat Szekspira ,,Romeo i Julia”. Jest tu zawarta  wyraźna aluzja literacka do tego dramatu. 

Geneza wiersza wiąże się z obecnością, Norwida w Weronie, gdzie zwiedzał ruiny domów Kapulettich i Montekich. Było to wieczorem, po burzy, kiedy niebo znów stało się błękitne. Norwid zaobserwował spadające gwiazdy. W wierszu pisze używając personifikacji,
że cyprysy pełne smutku mówią, że spadające gwiazdy to łzy, którymi niebo płacze nad tragedią młodych zakochanych. Przyroda więc współczuje
nieszczęśliwym kochankom, płacze nad nimi.

        Odmienną postawę zajmują ludzie, którzy podchodzą do tego zjawiska
w sposób naukowy, realistyczny. Uczeni ludzie mówią, że to nie są łzy, a tylko kamienie, spadające meteoryty. 

        Poeta jest wyraźnie po stronie przyrody, opowiada się za współczuciem dla nieszczęśliwie zakochanych. 

         Wiersz ten wpisuje się w kontekst ballady Adama Mickiewicza
,,Romantyczność”. W tamtym utworze również mieliśmy do czynienia z dwoma postawami wobec tragedii miłosnej Karusi, która oszalała po stracie ukochanego. Prości ludzie współczuli jej, tak jak przyroda współczuje bohaterom Szekspira w wierszu ,,W Weronie”. Natomiast ludzie uczeni uważają uczucia dziewczyny, jej emocje, to co mówi i widzi - ,,za duby smalone”; za coś ,,co rozumowi bluźni”. 

         Podobnie jak w wierszu ,,W Weronie” tak i w balladzie ,,Romantyczność” romantyczni autorzy (Mickiewicz i Norwid) opowiadają się za wyższością serca
i uczuć. Do obu wierszy możemy zastosować słowa ,, miej serce i patrzaj
w serce”; słowa które stały się myślą przewodnią romantycznych poetów.

Natalia Kopacz

"Kordian" - wprowadzenie do lektury.

                                        


                              JULIUSZ SŁOWACKI- "KORDIAN"

    "Jam jest posąg człowieka na posągu świata"


OKOLICZNOŚCI POWSTANIA UTWORU:

Praca Słowackiego nad Kordianem, pisanym w Genewie, trwała od lata do listopada 1833 roku. Dramat został wydany po raz pierwszy w 1834 r. w Paryżu, a jego prapremiera odbyła się dopiero w 1899 roku w Krakowie. Utwór powstał w czasie ostrego sporu Słowackiego z Mickiewicze.

GENEZA KORDIANA:

Kordian miał być głosem krytycznym Słowackiego odnośnie wybuchu, przebiegu i upadku powstania listopadowego. Dzieło powstało w 1833 roku, a jego pełny tytuł brzmi Kordian. Część pierwsza trylogii. Spisek koronacyjny. Niestety pozostałe dwie części utworu nigdy nie powstały. Dlatego też Kordian, czyli część pierwsza, jest krytyką wybuchu zrywu niepodległościowego. 

CHARAKTERYSTYKA KORDIANA:
Tytułowy bohater dramatu Juliusza Słowackiego Kordian to postać dynamiczna. Towarzyszymy mu od
piętnastego rok życia do momentu, gdy władze carskie wydają na niego wyrok śmierci. Przez cały ten czas możemy obserwować jego zachowania i zmieniający się światopogląd.

                                                   
                           HISTORIA ŻYCIA KORDIANA                
                             
    1. Kordian rozmyśla o śmierci przyjaciela.
    2. Grzegorz opowiada Kordianowi bajkę z ukrytym morałem.
    3. Kordian po rozmowie z ukochaną Laurą pragnie popełnić samobójstwo.
    4. Podróże Kordiana po Europie ( Anglia, Włochy kończąc na Mont Blanc.)
    5. Metamorfoza bohatera.
    6. Spisek koronacyjny w podziemiach katedry św. Jana.
    7. Kordian pełni służbę w pałacu cara.
    8. Kordian próbuje zabić cara lecz ze strachu mdleje.
    9. Aresztowanie Kordiana i umieszczenie go w szpitalu dla obłąkanych.
  10. Spotkanie doktora Szatana.
  11. Kordian stoi przed plutonem egzekucyjnym i czeka na wykonanie wyroku.
  
                                                               
                                                        "DRZEWKO"

                                                                                

                               

     Judyta Sobecka

Recenzja filmu "Miasto 44"

  „Miasto 44” reżyserii Jana Komasy to film o miłości, odwadze i poświęceniu, rozgrywający się w czasie Powstania Warszawskiego. Doskonale obrazuje codzienne życie ludności w oblężonym mieście. Pokazuje codziennie zmagania ludności warszawskiej ukrywającą się w ciemnych piwnicach, czy ulice zasłane ciałami zamordowanych przez Niemców. Te wstrząsające obrazy zostają w pamięci widzów na długo.  Akcja filmu rozpoczyna się gdy poznajemy Stefana – młodego, pełnego energii chłopaka   mieszkającego w kamienicy ze swoją matką i młodszym bratem.  Młodzieniec do oddziałów AK trafia dzięki namową swojej koleżanki Kamy. Stefan poznaje Biedronkę – atrakcyjną dziewczynę, która od pierwszych chwil budzi sympatię widza. Losami tych dwojga podążamy do samego końca. Śledzimy ich przeprawy na polu walki oraz na polu rodzącej się miłości, skomplikowanej przez obecność „tej trzeciej”. Z czasem akcja zaczyna przyśpieszać, film staje się coraz bardziej mroczny, a w założeniach błyskawiczne Powstanie, przeradza się w walkę o przetrwanie i chęć pomszczenia najbliższych. Reżyser doskonale przedstawia koszmar, jaki przeżywają młodzi bohaterowie we wszystkich możliwych osłonach. Filmowa, fabularna i przedwojenna Warszawa jeszcze nigdy nie była tak bliska rzeczywistości. Chociaż momentami widzimy zbyt dużo wizualnych 

ozdobników, w rezultacie to wielkie wydarzenie historyczne zostało ukazane w nowatorskiej formie.

 Magdalena Stypuła

Rola ,,Mazurka Dąbrowskiego" w ,,Panu Tadeuszu".

Jak ważną funkcję pełni Mazurek Dąbrowskiego w epopei narodowej Adama Mickiewicza?

Mazurek Dąbrowskiego mobilizował, podnosił na duchu i dawał nadzieję. Był symbolem walki o niepodległość, odwagi i męstwa. Adam Mickiewicz pisząc w Paryżu swą epopeję już o tym wiedział. Jego utwór miał również być ku pokrzepieniu serc, dodawać otuchy i jednoczyć skłócony naród. Własnie dlatego pieśń ta pojawia się kilkakrotnie w utworze odgrywając istotną rolę. W I księdze Tadeusz po przyjeździe do Soplicowa wchodzi do dworku i przypomina sobie czasy beztroskiego dzieciństwa,
jego wzrok przykuwa stary zegar.
Po raz kolejny utwór zostaje przywołany w Księdze IV.

Mowa Księdza Robaka opowiadającego o tabace z Częstochowy i gen. Dąbrowskim, który dla Polaków jest nadzieją na odzyskanie wolności wywołuje poruszenie wśród obecnych w karczmie ludzi. Opowieść Księdza Robaka wprowadziła radosny nastrój. Melodia i słowa „Mazurka Dąbrowskiego” jednoczyły wszystkich Polaków i zagrzewały do walki. Naród słysząc słowa : Marsz, marsz Dąbrowski. Z ziemi włoskiej do Polski. Za twoim przewodem Złączym się z narodem.” znów zaczynał wierzyć w odzyskanie niepodległości i stworzenie wolnego i niezależnego państwa. Można się domyślić, że wzbudzały też ufność do wojsk Napoleona Bonaparte. Szlachta miała coraz większą nadzieję, że będą one wybawieniem Polski w walce z Moskalami.Po raz ostatni Adam Mickiewicz wspomniał o „Mazurku Dąbrowskiego” w Księdze XII podczas zaręczyn Tadeusza i Zosi. Wtedy to jego melodia została odegrana przez Jankiela. Wszyscy obeczni podczas koncertu jak jeden mąż zaczęli śpiewać i wspólnie się cieszyć. Z oczu żyda popłynęły łzy. Wszyscy nabrali oczoty do walki gdzyż wiedzą, że mogą liczyć na legiony.

 Mazurek był napisany zaledwie kilka lat wcześniej i już był powszechnie znany i poważany przez Polaków. Był zapowiedzią ich gotowości do walki, nie tylko podsycał wyzwoleńcze nastawienie ale także łączył wszystkie stany w pragnieniu odzyskania niepodległości. Mazurek Dąbrowskiego jest pieśnią konspiracji - śpiewaną przed zaborami a także hymnem zwycięstwa śpiewanym przez żołnierza na polu walki.
Reasumując Mazurek Dąbrowskiego pełni ważną rolę w utworze Adama Mickiewicza dając zapowiedź wolności, pomaga przetrwać Polakom pod zaborami najcięższe chwilę.


Natalia Cholewa

Plakat zapowiadający film reżyserii Jana Komasy "Miasto 44"

,,Miasto 44"

Plakat zapowiadający film reżyserii Jana Komasy "Miasto 44" przedstawia

tragiczne przeżycia mieszkańców Warszawy i wszystkich Polaków. Na pierwszym planie można spostrzec tytuł filmu, napis "Miłość w czasach apokalipsy" oraz datę dnia, w którym pierwszy raz będzie ukazany na dużym ekranie. Napis "Miasto 44" jest duży i czerwony co sprawia, że znacznie bardziej przykuwa uwagę potencjalnych widzów, niż otaczające go elementy. Na pierwszym planie widnieje także para młodych ludzi, którzy są głównymi bohaterami. Ich wyraz twarzy jest smutny, prawdopodobnie przemęczony ciągłym strachem spowodowanym lękiem o życie własne i najbliższych. Autor bardzo dogłębnie przedstawił cierpienie całego miasta poprzez ruiny Warszawy i 'wybuchające" budynki ukazane na drugim planie. Patrząc na plakat zapowiadający film "Miasto 44" spodziewam się przedstawienia życia Polaków podczas Powstania Warszawskiego w sposób bardzo realistyczny, jako walkę z niemieckim okupantem, niewolnictwem i śmiercią. Autor doskonale przedstawił tragizm, ból i cierpienie jakie spotkały Polaków. Ukazuje dwóch młodych, odważnych ludzi, którzy mimo swojego wieku przepełnieni są chęcią walki o "lepsze jutro", nie tylko dla siebie, ale i dla całego kraju. Poranione, zmęczone twarze można interpretować jako zapał i odwagę, ponieważ mimo bólu jaki doznali nie poddali się. Nastrój jest smutny i pełen grozy. Odzwierciedla uczucia ludzi przeżywających tragedię, ludzi niewinnych, którzy w ciągu tak krótkiego czasu tracili wszystko co posiadali. Uważam, że każdy z nas powinien zobaczyć ten film, dowiedzieć się więcej o naszej niesamowitej przeszłości i przekonać się na własne oczy co tak naprawdę przeżyli Ci ludzie, którzy pomimo strachy bronili swojego miasta do końca.

Agnieszka Kot

Wielka Emigracja

Namalowana przez Jerzego Dudę Gracza scena z życia PRL-u przedstawia powszechne w latach 80. wyjazdy zarobkowe na Zachód. Tytuł obrazu ironicznie nawiązuje do mitu Wielkiej Emigracji. Zgromadzone przez współczesnych emigrantów pakunki, butelki,pudełka, żebraczy kubek i upasiona świnia zdradzają materialne, przyziemne pobudki Polaków, którym daleko do romantycznego idealizmu...

        

„Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza
jako epopeja narodowa 

Pan Tadeusz jest epopeją nowożytną, jest to duży poetycki utwór, wielowątkowy, wierszowany, którego tematem są dzieje postaci historycznych bądź legendarnych, ukazanych na tle ważnych, przełomowych wydarzeń dziejowych istotnych dla danej społeczności.

W „Panu Tadeuszu" można wykazać cechy epopei takie jak:

-Narrator wszechwiedzący i wszechobecny, będący obserwatorem, obiektywnym sprawozdawcą wydarzeń akcji, twórcą opisów natury i opisów dzieł ludzkich, kimś, kto zna najintymniejsze myśli i przeżycia bohaterów, interpretuje i ocenia wydarzenia. Wypowiada się w 3 osobie, nie należy do świata przedstawionego. W odczuciu czytelnika utożsamia się go z autorem.

Wyraziciel wiedzy, opinii i przekonań szerokiego ogółu, wypowiada się w 1 osobie, np. w Inwokacji i Epilogu oraz na końcu utworu: I ja tam byłem, miód i wino piłem, / A com widział i słyszał, w księgi umieściłem.

Drugi narrator pomaga zachować czytelnika w niewiedzy, zataić pewne informacje, które później zostaną odkryte (kim jest Robak?), pozwala pośrednio charakteryzować postacie (pozornie pytając o motywy ich postępowania).

- Akcja poematu toczy się wśród pięknej i długowiecznej przyrody litewskiej, która towarzyszy, ale i też góruje nad człowiekiem.

- Tempo akcji jest powolne, obejmuje niewiele zdarzeń, ale wplecione weń liczne epizody wzbogacają tło, pokazują świetnie obyczajowość ówczesnej społeczności( np. grzybobranie, polowanie, uczty staropolskie)

- Rozpoczyna  się od inwokacji rozbudowana apostrofa,nawiązującej do starożytnej tradycji wzywania muzy aby pomogła w stworzeniu dzieła. Mickiewicz zwraca się do Litwy i do Panny Św. Ostrobramskiej.

- Akcja utworu rozgrywa się w ważnym dla narodu okresie dziejowym. Jest to wyprawa Napoleona na Rosję, od której powodzenia zależała niepodległość Polski

- Realizm i szczegółowo przedstawia przedmioty, zwyczaje ,sytuacje , postacie i tradycja.

- Wplatanie licznych epizodów, opisów

- Zbiorowy bohater dzieła -szlachta (w obliczu wspólnego wroga szlachta jednoczy się, zostawiając na bok wszystkie konflikty)

- Różnorodność stylów ( Styl wysoki+ zdarzenia błahe = Poemat heroikomiczny)np. sceny z udziałem: Telimeny, Wojskiego

- Trzynastozgłoskowiec

- Rozpoznanie bohatera(ujawnienie prawdziwej tożsamości Ks.Robaka)

- Nawiązuje do opisu tarczy Achillesa

- Porównania  homeryckie(rozbudowana scena przyrody)

„Jak biały ptak zleciała z parkanu na błonie

 I wionęła ogrodem, przez płotki, przez kwiaty” [Ks. I, 1240125]

„bo każda chmura inna, na przykład jesienna

 Pełźnie jak żółw leniwie, ulewą brzemienna,

 I z nieba aż do ziemi spuszcza długie smugi

 Jak rozwite warkocze, to są deszczu strugi” [Ks. III, 636-639]

EPOPEJA NARODOWA przedstawia moment wielkich nadziei, wszystkie elementy są spolszczone. Pokazuje życie polskiej szlachty i tradycji narodu polskiego.

          Aneta Tatoń

NOTATKA Z LEKCJI

Prometejski bunt Konrada

1) Koncepcja poety i poezji na przestrzeni wieków 

Starożytność:
* poezja tyrtejska, miłosna,osobista (Safona)
* anakreontyk (biesiadno-filozoficzna)

Średniowiecze:
* poezja religijna

Renesans:
* poezja patriotyczna, obywatelska, pieśni biesiadno-filozoficzne

Barok:
* poezja religijna, nurt dworski : marianizm

Oświecenie:
* klasycyzm (starożytność, jasność, harmonia)
* sentymentalizm (sielanka miłosna, refleksyjna)
* rokoko

2) Konrad jest więźniem, który przed metamorfozą nosił imię Gustaw. Przeżył nieszczęśliwą miłość. Dopiero później uświadamia sobie, że najważniejsza jest miłość do ojczyzny.

Improwizacja - spontaniczny akt twórczości.

3) Cechy Konrada : pycha, samotność. Uważa, że jest doskonałym poetą, że nikt nie jest godny słuchać jego twórczości. Jego odbiorcami mogą być tylko Bóg i natura.


S.Kirkegaard

Artysta jest kreatorem, równa się z Bogiem, ponieważ tworzy nieśmiertelność. Występuje dualizm świata, mistycyzm. Dusza Konrada opuszcza ciało i leci do kosmosu.Bohater jawi się nam jako nowy Prometeusz. Został zarażony caratem, albo szatańskie pierwiastki bunku dostały się do jego duszy. Konrad uważa, że stworzyłby lepszy świat od Boga. Mówi o nim, że nie kocha świata. Utożsamia się z ojczyzną i cierpi za nią, chce się jej ofiarować. Konrad mdleje pod koniec monologu i nie porównuje Boga do cara. Bohater nie zostaje potępiony, bo głęboko wierzy w kult Maryi oraz ksiądz Piotr odprawia nad nim egzorcyzmy, a następnie otrzymuje od Boga wizje przyszłości Polski.

          Karol Duś

NOTATKA Z LEKCJI

NASZ NARÓD JAK LAWA,

czyli obraz polskiego społeczeństwa oczami Mickiewicza

Społeczeństwo polskie, przedstawione w dramacie, można najlepiej scharakteryzować słowami jednego z bohaterów dzieła, Wysockiego:

„[…] Nasz naród jest jak lawa,

Z wierzchu zimna i twarda, sucha i plugawa,

Lecz wewnętrznego ognia sto lat nie wyziębi;

Plwajmy na tę skorupę i zstąpmy do głębi”.

Tę warstwę twardą, suchą i plugawą stanowi tzw. elita, która nie interesuje się losami narodu i wyrzeka się polskości . Płonącym wnętrzem i rozgrzanym ogniem natomiast są Polacy - prawdziwi patrioci, którym nie są obojętne sprawy Polski i wykazują się ogromnym zaangażowaniem w obronie języka ojczystego.
Ten podział społeczeństwa widoczny jest w scenie VII dramatu „Salon Warszawski”. 

Już w pierwszej chwili można ujrzeć podział zebranego tam towarzystwa na dwie grupy: 

towarzystwo "stolikowe" i towarzystwo stojące przy drzwiach. 

Drugą cechą odróżniającą ich od siebie jest język, w którym rozmawiają – towarzystwo siedzące przy stolikach rozmawia po francusku, grupa przy drzwiach – po polsku.

Towarzystwo "stolikowe" składa się z osób wysoko postawionych: urzędników, dam, generałów, literatów i oficerów. Rozmawiają oni o tematach przyziemnych, jak bale, które już nie są tak wspaniałe jak za czasów bytności Nowosilcowa w Warszawie, czy o polskich wierszach, które uważają za nudne 
i trudne. Nie rozumieją ich, choć znają polską mowę.
Towarzystwo przy drzwiach, złożone z młodzieży i dwóch Starych Polaków, stanowi przeciwieństwo towarzystwa "stolikowego". Rozmawiają o sprawach ważnych dla kraju. Poruszają temat prześladowań na Litwie, krytykują zachowanie obecnej w salonie elity, ich bezmyślność i z żalem stwierdzają, że tacy, jak tamci niestety stoją na czele narodu. Ci, w odróżnieniu od "śmietanki towarzyskiej" przejmują się losami kraju i są świadomi tego, że muszą trzymać się razem, bo rozdzieleni - zginą.

          Monika Tempka 

NOTATKA Z LEKCJI

"Jej duch kierował mieczem; jej morderca

Uczuł raz pierwszy, co to jest ból serca".

,,Giaur" G.Byron jest opowieścią o samotnym młodzieńcu. Nikt nie zna jego imienia ani jego przeszłości -,,Giaur" oznacza po prostu innowierce. Jest on bohaterem bajronicznym, zbuntowany, samotny, dumnie odwrócony od świata. 

Akcja utworu pełna jest dramatycznych wydarzeń. 

Giaur z wzajemnością pokochał niewolnicę Leilę, która była  "pierwszą żoną" pośród niewolnic Hassana ten jednak odkrył jej zdradę i ukarał związując w worku i wrzucając do morza. Gdy Giaur w końcu doszedł prawdy o śmierci ukochanej zebrał gromadę rozbójników i zaatakował Hassana. Zwyciężył jednak zemsta nie przyniosła mu ulgi. Spędził 6 lat w zamkniętym, klasztorze spowiadając się przy ostatniej spowiedzi wyznał prawdę albowiem zemsta nie wróciła jej życia. 

,,Kto raz spadł z niebios, już się nie lęka, Mniejsza, gdzie spadnie, wie, że wszędzie męka".

Konrad Wallenrod był mężny, skromny, ubogi i pokorny. Wstawił się on w walkach po stronie zakonu i przyczynił się do jego chwały i potęgi.

W czasie jednej z bitew Walter i Halban przedarli się na stronę litewską. Tak przedostali się na zamek księcia Kiejstuta. Tu Walter opowiedział wszystko, czego zdołał się dowiedzieć o zakonie krzyżackim, a co mogło być pomocne w prowadzeniu walki: jego organizacji, uzbrojeniu, sposobach walki. Niestety było coraz bardziej oczywiste, że Litwa nie obroni się przed wrogiem. Na zamku Kiejstuta Walter poznał jego córkę, Aldonę. Pokochali się i pobrali, ale kiedy stało się jasne, że w walce przeciwko Krzyżakom pozostały już tylko podstęp i zdrada, Walter nie wahał się poświęcić miłości do żony i własnego honoru. Opuścił Aldonę, i wrócił do zakonu, gdzie przedstawił się jako  rycerz krzyżacki, Konrad Wallenrod. Aldona podążyła za nim, zamknęła się w wieży nieopodal Malborka i żyła jako pustelnica.

Po kilku latach Konrad Wallenrod został obrany wielkim mistrzem. Trzymał zakon żelazną ręką. Odwlekał ile mógł moment, w którym prowadził rycerzy zakonnych na śmierć i rycerski honor ostatecznie, pod naciskiem Halbana, który jako wajdelota znalazł się na zamku krzyżackim, Konrad wyrusza na wojnę z Litwą. Wprowadza zakonników w pułapki, przeciąga walkę, tak, że na polu bitwy zastaje ich sroga zima. Większość rycerzy ginie. Zakon jest zrujnowany, Litwa 

uratowana.

Niestety Konrad Wallenrod w tej walce również staje po stronie przegranych. Popełnia samobójstwo, w ślad za nim podąża Aldona - pustelnica.

          Natalia Cholewa

,,Szczęścia w domu nie zaznał, bo go nie było w ojczyźnie".

NOTATKA Z LEKCJI

   Dziady cz. III

,,Z matki obcej, krew jego dawne bohatery.

A imię jego będzie czterdzieści i cztery".

"Dziady cz. III" to dramat historyczny Adama Mickiewicza oparty w znacznej mierze na wydarzeniach autentycznych. Nawiązują do procesu filomatów i filaretów z 1823 roku, w wyniku którego Mickiewicz i jego przyjaciele zostali skazani i uwięzieni. 

Utwór jest rekompensatą poety za brak udziału w powstaniu listopadowym, wyrazem patriotyzmu oraz świadectwem martyrologii Polaków. Dziady Mickiewicz poświęcił bojownikom o wolność - swoim przyjaciołom, którzy już wtedy nie żyli.

W scenie więziennej (sc.I) poeta przywołuje postaci historyczne- to są m.in. Żegota, Tomasz, Adolf. Warunki ich pobytu w celi są bardzo surowe: głodują, nie mają opieki medycznej, słaniają się ze zmęczenia, są torturowani fizycznie (katowanie) i psychicznie (brak kontaktu ze światem zewnętrznym). Ta niepewność i zdezorientowanie są przerażające, doprowadzające do szaleństwa. Więźniowie nie mają pojęcia dlaczego odebrano im wolność, skoro nie mają nic wspólnego ze spiskiem i są niewinni.

Opowieść jednego z nich - Sobolewskiego - ukazuje nam przerażający obraz cesarskiej tyranii i potęgi Rosji: aresztowanie niewinnych ludzi, torturowanie oskarżonych, wywóz dzieci i młodzieży na Syberię. Podkreśla okrucieństwo zaborców i ogrom niezasłużonego cierpienia narodu polskiego. Historia Wasilewskiego, który jest tak zmęczony i pobity, że żołnierze rosyjscy są zmuszeni go nieść, jest oparta na mesjanizmie - czyli przekonaniu o zbawczej roli jednostki lub grupy. Ofiara Wasilewskiego jest porównana do męki Chrystusa.

Mickiewicz stosuje także zabieg heroizacji, czyli wywyższenia osoby. Jest to Janczewski (porównany do Napoleona Bonaparte), który wykrzyknął 3 razy ,,Jeszcze Polska nie zginęła!" mimo, że był ze wszystkich stron otoczony przez wrogów. Odznacza się nie tylko odwagą, ale i patriotyzmem. 

"Dziady cz. III" to utwór o prześladowaniach i ofiarach polskiego społeczeństwa, o buncie i wielkiej roli narodu. Jej dzieje zostały porównane do Drogi Krzyżowej Chrystusa. Cierpienia Polski, wszystkie poniesione ofiary są zestawione z męczeństwem i śmiercią Jezusa. Jednak tak jak Chrystus zmartwychwstał, tak i w końcu Polska doczeka się przyjścia swego Mesjasza, który przywróci wolność i przyniesie ukojenie.

          Kinga Mikołajczyk

NOTATKA Z LEKCJI

,,Jam jest posąg człowieka na posągu świata".

Juliusz Słowacki napisał Kordiana w 1833 r. w Genewie jako pierwszą część projektowanej trylogii. Dwa pierwsze akty Kordiana stanowią wstęp do  dramatu. Przedstawiają wydarzenia kształtujące duchową sylwetkę tytułowego bohatera. Poznajemy go jako młodzieńca obdarzonego poetycką wrażliwością, nieszczęśliwie zakochanego, odczuwającego jałowość życia i cierpiącego, jak Werter, na melancholię - chorobę wieku. Akt pierwszy kończy się natomiast nieudaną próbą odebrania sobie życia przez samego bohatera. Doświadczenia z podróży po Europie obdarzają go gorzką mądrością. Na szczycie Mont Blanc Kordian przeżywa przemianę,  postanawia on poświęcić życie działalności patriotycznej i kształtowaniu rzeczywistości. Jego poświęcenie ma charakter wezwania do sprawiedliwości, a więc narzucający bierną postawę wobec historii.

          Natalia Cholewa

,,Wyżej - aż w niebo...nie czułbym, że płynę.
Stąd czarne skrzydła myśli nad światem rozwinę".

NOTATKA Z LEKCJI

Dopóki błądzi człowiek... (,,Faust")

Dramat Johanna Wolfganga Goethego pt.: ,, Faust. Tragedia" jest owocem doświadczeń życiowych i intelektualnych twórcy, a także wielką syntezą epoki i uniwersalnym traktatem filozoficznym o kondycji ludzkiej. Faust jest uczonym "u schyłku życia". Nieszczęśliwy pogrąża się w smutku, gdyż nie ma nikogo bliskiego. Twierdzi, że nie ma recepty na uszczęśliwienie drugiego człowieka - nauka i książki nie znaczą nic. Podpisuje cyrograf z diabłem - Mefistofelesem - w zamian oddając swoją duszę. Pragnie znów być młodym człowiekiem, móc kochać i być kochanym, a także podróżować w czasie. Jednak pakt zawiera pewien haczyk, otóż, gdy Faust wypowie słowa: ,,Chwilo trwaj, jesteś piękna" diabeł odbierze to, co najcenniejsze po śmierci, czyli duszę.

Po pewnym czasie główny bohater uwodzi nieśmiałą dziewczynę - Małgorzatę i stacza pojedynek z jej bratem, który nie chce pozwolić na ten związek. Matka Małgorzaty umiera ze zgryzoty za synem, który ginie z rąk uczonego, a Małgorzata zachodzi w ciążę. Faust ucieka od kobiety, zostawiając ją samotnie, a ta w akcie desperacji zabija ich dziecko i zostaje skazana na śmierć. Doktor prosi diabła o uratowanie Małgorzaty, jednak ten odmawia. Jej dusza nie zostaje potępiona, gdyż zbłądziła pod wpływem miłości. Pamiętajmy, że utwór ten jest tragedią romantyczną.

Faust pewien jest, że nigdy nie wypowie słów, które odbiorą mu duszę, jednak następuje to w momencie, gdy zostaje budowany jego grób. Mefistofeles posłużył się kłamstwem i oszukał mężczyznę, mówiąc mu, że przodkowie spełniają kolejny jego rozkaz mający pomóc ludzkości. Dusza jednak nie zostaje mu odebrana, ponieważ zrozumiał, że w życiu trzeba dążyć do wyznaczonych celów. Stawiają się za nim aniołowie oraz Małgorzata.

          Daniel Mirocha

        
   ,,Ktokolwiek dążąc trudzi się tego wybawić możem".

NOTATKA Z LEKCJI

                                          Co musimy zapamiętać z dzisiejszej lekcji?

JULIUSZ SŁOWACKI
Poeta, dramatopisarz, epistolograf, twórca filozofii genezyjskiej. Zaliczany do grona tak zwanych "trzech wieszczów romantycznych" (wraz z Adamem Mickiewiczem i Zygmuntem Krasińskim). W jego różnorodnej tematycznie i gatunkowo twórczości romantyzm polski osiągnął swe apogeum.

"GRÓB AGAMEMNONA"

Geneza

Inspiracją do jego napisania stał się pobyt autora w budowli, którą wówczas uważano za grobowiec króla Agamemnona (króla Argos i Myken, naczelnego wodza wojsk greckich pod Troją), a która po późniejszych badaniach okazała się być skarbcem Arteusza.

Budowa

Wiersz wyraźnie dzieli się na dwie części. Część pierwsza ma charakter luźnych refleksji, dotyczących własnej poezji, które poeta snuje w trakcie zwiedzania grobu Agamemnona. Druga część to bolesny rozrachunek z własnym narodem, któremu poeta pragnie uświadomić zarówno przyczyny klęski powstania listopadowego, jak i utraty niepodległości. 

Tematyka

- mitologia i historia Grecji;
- historia i losy Polski (porównanie ich z dziejami Grecji);
- wizja Polski idealnej;
- ocena Polski rzeczywistej;
- poeta o sobie samym ;
- zestawienie klęski powstania listopadowego z Cheroneą, gdzie w 338 r. p.n.e. Macedończycy pokonali Greków;
- przeciwstawienie współczesnemu pokoleniu Polaków bohaterskich obrońców wąwozu termopilskiego (Termopile to słynny wąwóz, w którym Spartanie pod wodzą Leonidasa w 480 r. p.n.e. bohatersko walczyli z Persami);
- przedstawienie wizji nowej Polski, której symbolem jest „posąg - z jednej bryły”; jest to państwo bez podziału społecznego, jednolite i oczyszczone z wad i nałogów, a także silne. Poeta wierzy, że Polska odzyska wolność;
- krytyka wad i lekkomyślności polskiej szlachty. 

                                                                                                                                                                   

"HYMN [SMUTNO MI, BOŻE!]"

Geneza

Wiersz ten powstał w czasie podróży morskiej poety do Aleksandrii. Słowacki był emigrantem, skazanym na życie z dala od ojczyzny. W czasie swoich podróży odwiedził m.in. Włochy, Grecję, Egipt, Palestynę. Jednak w ich trakcie wzrastało w nim poczucie oddalenia od kraju rodzinnego, poczucie samotności i opuszczenia. Utwór ten ukazuje obraz poety - tułacza oraz poety - pielgrzyma.

Budowa

Utwór ma charakter polemiczny i jest jeszcze jednym przykładem romantycznej niezgody na porządek świata. Jest też bardzo osobistym wyznaniem Polaka emigranta tęskniącego za ojczyzną. Tytuł wskazuje na podniosły charakter utworu. Podmiot liryczny wiersza mówi w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Jest nim sam autor. Wiersz składa się z ośmiu zwrotek, z których każda kończy się słowami: „Smutno mi, Boże”.

Tematyka

Podmiot liryczny stwierdza, że wszystko co się dzieje dookoła jest dziełem Boga. Słowa "Smutno mi, Boże" określają wizerunek człowieka pogrążonego w smutku i melancholii. Świadomość przemijania i tęsknota do ojczyzny, do której nigdy nie wróci, sprawiają, że podmiot liryczny cierpi. Jest zrezygnowany i pogodzony ze swoim losem. Dziękuje również Bogu za stworzenie pięknego świata, ale stwierdza, że wszystkie te dary nie są w stanie ukoić jego rozpaczy. Mimo piękna i bogactwa, nie jest to krajobraz, który wędrowiec chciałby podziwiać, tęskni za innym, ma przeczucie, że go już nigdy nie ujrzy.

          Magdalena Mika