W jaki
sposób w tekstach kultury przedstawiane bywa dzieciństwo? Omów zagadnienie,
odwołując się do podanego wiersza oraz innych tekstów kultury.
Leopold Staff
DZIECIŃSTWO
Poezja starych studni, zepsutych zegarów,
Strychu i niemych skrzypiec pękniętych bez grajka,
Zżółkła księga, gdzie uschła niezapominajka
Drzemie - były dzieciństwu memu lasem czarów...
Zbierałem zardzewiałe, stare klucze... Bajka
Szeptała mi, że klucz jest dziwnym darem darów,
Ze otworzy mi zamki skryte w tajny parów,
Gdzie wejdę - blady książę z obrazu Van Dycka.
Motyle-m potem zbierał, magicznej latarki
Cuda wywoływałem na ściennej tapecie
I gromadziłem długi czas pocztowe marki...
Bo było to jak podróż szalona po świecie,
Pełne przygód odjazdy w wszystkie świata częście...
Sen słodki, niedorzeczny, jak szczęście... jak szczęście...
[1905]
Leopold Staff, Dzieciństwo, [w:] tenże, Wybór
poezji, wyb. T. Jastrun, Wrocław 1970. 1
Antoon Van Dyck – późnobarokowy malarz
flamandzki; książę z jego płótna to James Stuart (1612–1655),
I. Wstęp.
1.Określenie problemu.
Dzieciństwo kojarzy
się z beztroską i zabawą. Jest to okres, w którym ciekawość popycha dziecko do
poznawania świata, a zdziwienie jest kluczowym doświadczeniem. Przechowujemy w
pamięci jego subiektywny obraz, często wyidealizowany, ograniczony do szczęśliwych
chwil.
Teza.
Okres dzieciństwa postrzegany jest przez artystów jako czas magiczny i
szczęśliwy.
II. Argumentacja.
Odwołanie do załączonego tekstu.
Na
podstawie wiersza Leopolda Staffa: ·
obraz dzieciństwa, w którym wiele pozornie zwyczajnych przedmiotów miało
znaczenie magiczne – klucz otwierał zamki tajemnic, a znaczki pocztowe
przenosiły do egzotycznych miejsc („były dzieciństwu memu lasem czarów”) · w dzieciństwie bajki i
opowieści stawały się drogowskazami w fantastycznej wędrówce („Bo było to jak
podróż szalona po świecie”) ·
w tym czasie nie istniały bariery i ograniczenia („[klucz] otworzy mi zamki
skryte w tajny parów, / Gdzie wejdę – blady książę z obrazu Van Dycka”) · poeta w odniesieniu do
dzieciństwa odnosi się do motywu snu – jest ono jak „słodki i niedorzeczny
sen”, sugerując tym samym, że był to czas cudowny, ale w konfrontacji z życiem
dorosłym zupełnie nieracjonalny.
Odwołanie do wybranego tekstu
kultury. W Epilogu do Pana Tadeusza Adam Mickiewicz wspomina o kraju lat dziecinnych
jako miejscu pięknym, jak kwitnąca łąka, znajomym i bezpiecznym, bliski,
zamieszkałym przez matkę, braci, krewnych, dobrych i uczciwych sąsiadów (nie
było w nim obcych i wrogów). Dzieciństwo w Panu Tadeuszu to mit, raj utracony,
przeszły i nie do odzyskania.. W wierszu
Polały się łzy... Adam Mickiewicz
określa swoje dzieciństwo jako „sielskie, anielskie”. Głoski miękkie kojarzą
się pozytywnie, a zastosowane epitety przywołują obraz dzieciństwa
arkadyjskiego, szczęśliwego.
Odwołanie do wybranego tekstu
kultury.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
III. Podsumowanie.
Dzieciństwo to dla twórców stan szczęśliwy, pozornie bezpowrotnie utracony, ale
obecny stale we wspomnieniach. Wyobraźnia okresu dzieciństwa była czymś
niepowtarzalnym i pozwalała na oderwanie się od rzeczywistości.
Masz prawo postawić inną tezę. Które z poniższych tekstów wykorzystasz?
Ida Fink
Zabawa w
klucz
Adam Mickiewicz
Pan Tadeusz
Polały się
łzy
Bruno Schulz
Slepy cynamonowe
Zofia
Nałkowska
Dorośli i
dzieci w Oświęcimiu
